เปิดโรงงานย้อมผ้า

มาตรฐาน

image

น่าจะเคยเล่นมัดย้อมผ้าเหมือนเด็กอื่นๆ แต่ฉันก็ลืมไปหมดแล้วล่ะ เพิ่งมานึกถึงการย้อมผ้าอย่างจริงจังเมื่อเร็วๆ นี้ เพื่อจัดการกับเสื้อผ้าเก่าๆ ที่มีรอยด่างจากเคมีบ้าง รอยน้ำจิ้มที่ซักไม่ออกบ้าง หรือโดนสีแรงกว่าตกใส่บ้าง ที่ยังไม่อยากทิ้ง เพราะยังรัก (เพราะงี้เลยเต็มไปด้วยเสื้อผ้าเก่าเยิน) จะไปจ้างเขาย้อมถามราคาแล้วก็อึ้งอีก แต่ก็เลยไม่ได้ลงมือจริงจังหลังจากสืบๆ แล้วทราบว่าต้องมีการตั้งไฟ

ในที่สุดก็ได้ลงมือเพราะจำต้องแต่งกายด้วยสีดำเป็นหลัก

เริ่มด้วยการไปหากะลังมังเคลือบขนาดพอดีๆ ซึ่งที่จริงก็อยากได้นานแล้ว เพราะมีกิเลส ชอบฟีลลิ่งเวลาใช้กะละมังเคลือบซักผ้า (กะละมังซักผ้าพลาสติกอวตารไปเป็นกระบะทรายแมวแล้วจ้า)

ขนาดพอดีๆ คือ ขนาดที่กะว่าแช่ผ้าจำนวนที่เราต้องการย้อมในครั้งเดียวให้เหลือพื้นที่ผ้าคลี่กระจายในน้ำได้โดยไม่ติดขัด อย่างกะละมังฉันขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ๕๐ ซม. วันนี้ย้อมเสื้อแขนสั้น ๓ ตัวพร้อมกัน สบาย

แล้วก็ไปหาสีย้อม

บทความในเน็ตทำให้เราหัวสูงเสมอ เดินเข้าร้านศักดิ์ ร้านห้องแถว ๒ คูหาปากซอยอ่อนนุชที่อัดแน่นไปด้วยของทุกสิ่งที่แม่บ้านต้องการ ห้องหนึ่งเป็นเซกชั่นความงาม อีกห้องเป็นเซกชั่นการบ้าน-งานฝีมือ ฉันถามถึงสีย้อมผ้า

พี่มีสีย้อมผ้าไหมคะ-มีค่ะ
ใช้ยากป่าวพี่-ไม่ยากเลย น้องก็…….(จนจบ) ตอบพลางหยิบกล่องสีย้อมผ้าหน้าตาแบบที่ทำให้นึกถึงยุควนิดาเปิดบูติค แจ้งราคาเสร็จสรรพ กล่องละ ๗ บาทถ้วน

จะดีหรอ- ฉันไม่นึกเงียบๆ แต่ถามออกไปเลย (แบบอ่านมาว่าคนในเน็ตเค้าย้อมสียี่ห้อ Dylon เก๋ๆ-ราคาแพงกว่านี้เยอะเบย หน่วยละ ๖๐ บาท!) ดีค่ะ มีอีกยี่ห้อ แต่พี่ว่าใช้อันนี้ก็พอและ

อีกยี่ห้อของพี่ก็คือ Dylon นั้นแล แต่ร้านศักดิ์ขายหน่วยละ ๕๗ บาทเท่านั้น

ด้วยความนอยด์ ฉันถามอีกยาว กล่องเดียวย้อมได้กี่ตัว อะไร ยังไง ฯลฯ สุดท้ายแล้วก็ทำตัวว่าง่าย ตัดสินใจเลือก ‘สีสมนึก’ มาลองก่อน คุณพี่คนงามคงเมตตาแกมรำคาญ ลดราคาให้เหลือ ๓ กล่อง ๒๐ บาท พร้อมแถมแผ่นพับแนะนำกรรมวิธีย่อมของ Dylon มาด้วย!

สิ่งที่ต้องมีก่อนย้อมผ้าคือ กะละมังเคลือบอย่างที่บอก ที่จริงจะใช้หม้อก็ได้ ถ้าไม่เสียดาย เพราะว่าถ้าใช้ย้อมผ้าแล้วไม่บังควรนำไปประกอบอาหารอีก อันตราย อีกเหตุผลที่ฉันใช้กะละมังเคลือบเพราะใช้เตาแม่เหล็กไฟฟ้าไง เราต้องใช้ ๒ ใบนะ ใบใหญ่ใช้ต้ม ใบเล็กใช้ละลายสี

ตะเกียบแบบใช้ครั้งเดียวทิ้งสำหรับเป็นตัวช่วยคลี่ผ้าบนเตา แต่ถ้าจะใช้คีมคีบอาหารถูกๆ (อย่าซื่อไดโซนะ แพงไป) หรือคีมคีบถ่านก็ได้

เกลือทะเล แบบถุงละ ๒ บาทน่ะ เขาว่าอย่าใช้เกลือปรุงทิพย์ เพราะมันขาดองค์ประกอบเคมีอะไรสักอย่าง พอดีที่บ้านมีเกลือทะเล เลยยังไม่ได้ลองปรุงทิพย์

ถุงมือยาง ฉันไม่มี มีแต่ถุงมือแพทย์ แต่ก็ลืม ไม่ได้ใช้ และที่จริงสีก็ไม่ได้ติดมืออะไร

เตรียมผ้าที่จะย้อม ซึ่งต้องเป็นผ้าชนิดที่เข้ากับสีย้อม สังเกตว่าถ้าเป็นผ้าเนื้อบาง แบบเรียบๆ จะย้อมติดง่ายกว่า ฉันจะย้อมผ้าฝ้าย สีที่ฉันใช้ก็เป็นสีย้อมฝ้าย ซักผ้าให้สะอาด เขาว่าถึงเป็นของใหม่ก็ต้องซัก คงเพื่อล้างเคมีที่เคลือบใยผ้าออก ไม่ต้องตากให้แห้ง เพราะเราจะนำผ้าไปแช่น้ำให้ชุ่มก่อนย้อม

เริ่มด้วยการต้มน้ำให้เต็มกา บ้านฉันจุ ๒ ลิตร เดือดแล้วเทใส่กะละมังใบใหญ่ กะดูแล้วไม่พอแช่เสื้อ ๓ ตัว เลยเติมน้ำเย็นลงไปอีกลิตร ไม่เป็นไรเพราะเดี๋ยวเราต้องตั้งไฟให้ร้อนอยู่ดี เตาแม่เหล็กไฟฟ้าร้อนไว

หันไปใส่น้ำครึ่งลิตรในกะละมังใบเล็ก พอน้ำเดือด เทผงสีลงไป ๒ กล่อง (ทีละกล่องนะยะ) เบาๆ และบรรจงคนให้ละลายดี ตอนนี้คุณพี่ย้ำมาก ไม่อย่างนั้นผ้าจะเป็นจ้ำ พอใส่สีแล้วก็เบาไฟ คนจนพอใจ ปิดไฟแล้วเทสีลงในกะละมังใหญ่ ตักเกลือ 2 ช้อนชาลง คนให้ละลาย แล้วจึงหันไปที่กะละมังอีกใบที่แช่เสื้อทั้ง ๓ อยู่ ยกผ้าขึ้นบิดนิดๆ ให้ผ้ายังโชกน้ำนั่นแหละถูกแล้ว ค่อยๆ หย่อนลงกะละมังใหญ่บนเตาซึ่งเปิดไฟไว้พอให้น้ำสีร้อน ไม่ต้องถึงกับเดือด หย่อนลงไปแบบที่เสื้อคลี่แผ่ออก อย่าให้เป็นก้อน เดียวติดสีไม่เท่ากัน ทีละตัว ซ้อนกันไม่เป็นไร เดี๋ยวเราพลิก ตะเกียบใช้กดผ้าให้จมน้ำสี

คนเรื่อยๆ เคลื่อนที่เรื่อยๆ และพยายามพลิก ให้ตัวล่างขึ้นมาอยู่บนบ้าง ไฟเปิดตลอด ครบครึ่งชั่วโมงก็ปิดไฟ ค่อยๆ คีบผ้าขึ้น ร้อนพอบีบได้แล้วก็บีบไล่น้ำออก

ตอนนี้แผ่นพับ Dylon บอกให้เอาผ้าลงล้างน้ำสะอาดหลายๆ ครั้งจนน้ำใส แต่คุณพี่บอกมาว่าให้ยกตากก่อน เดี๋ยวสีหลุด ฉันลองล้างน้ำเลยตัวนึงก็ยังเห็นสีดำดีเหมือนก่อนล้าง เลยจับล้างทุกตัว

ได้เรียนรู้จากการย้อมผ้าเต็มสูตรครั้งแรกว่า

๑. เลือกเสื้อให้ดี ผ้าฝ้ายบางตัวเย็บด้วยด้ายไนลอน ย้อมแล้วสีจะติดแต่ตัวเสื้อ แต่ด้ายเย็บไม่ติดสี กลายเป็นเสื้อโชว์ตะเข็บ (ถ้าเย็บสวยก็ดีไป) ถ้าเข้าใจและยอมรับตรงนี้ได้ ก็ย้อมเถอะ ถ้ารับไม่ได้ก็อย่าย้อม
๒. ระวังด้วยกับผงสี มันไม่ใช่ของ food grade (ต่อให้ Dylon ก็เหอะ) และมันเบา ระวังมันฟุ้งปลิวไปตกในอาหารและเครื่องดื่ม (อาจอยู่ใกล้เตาไฟ) และทำเลอะเทอะ (ผ้าชุบน้ำเช็ดออกได้)
๓. เก็บสัตว์เลี้ยงให้ดีก่อนเปิดโรงงานย้อม จะได้ย้อมกันอย่างสงบสุข และปลอดภัย ได้ผ้าสีสวย
๔. จะใช้สีเท่าไหร่ น้ำแค่ไหน ผ้าแบบไหน ต้องเรียนรู้ค่ะ ครั้งนี้ฉันย้อมดำ สีมันเข้ม ยังไงก็ติด ลอยตัวค่ะ

การย้อมผ้าไม่ง่าย แต่ไม่ยากอะไร ถ้าพร้อมและเกรียนพอก็ลองทำดู เสื้อเรา เราทำเอง มีตัวเดียวในโลกค่ะ!

Advertisements

9 responses »

    • ถ่ายไว้เล่นๆ เมื่อวานตอนยังไม่แห้ง
      กล้องมันค่อนข้างแย่ วัดแสงประหลาด (โทษกล้อง)
      สรุปคือ ได้สีไม่ดำปื๋อแบบเนียนๆ เหมือนผ้าสีดำ ออกมาเซอๆ ประหลาดๆ ดี กล้าใส่อยู่ วันนี้ใส่มาเลย

    • ร้านขายอุปกรณ์ทำงานฝีมือปากซอยอ่อนนุช ชื่อศักดิ์พาณิชค่ะ (ถ้าจำไม่ผิด) คิดว่าร้านขายอุปกรณ์ตามย่านชุมชนส่วนใหญ่น่าจะมีนะ ลองหาดูนะคะ ถ้าไม่เจอบอก ฝากซื้อได้ค่ะ 🙂

  1. ขอโทษนะค่ะ พอดีอยากได้สีย้อมผ้าอะค่ะ แบบว่าเราไม่รู้ร้านอยู่ตรงไหนอะค่ะ ไม่เคยไป จขกท ช่วยหาแผ่นที่ได้มั้ยค่ะ

    • คือ สีย้อมผ้าหาง่ายมาก (ไม่ทราบหาได้หรือยังคะ-ขออภัยจริงๆ ไม่ได้เช็คเลยว่ามีคอมเมนท)์ เขาจะมีขายตามร้านขายของทำงานฝีมือ พวกเข็มด้าย กรรไกรไหมพรม กระดุม ฯลฯ ร้านพวกนี้จะมีอยู่ตามตลาดหลักๆ ของชุมชนนะคะ เช่นตลาดพระโขนง อุดมสุข เราซื้อจากร้านขายของแนวนี้ตลาดปากซอยอ่อนนุช ชื่อศักดิ์พาณิชถ้าจำไม่ผิดนะ เจอร้านแบบนี้ลองเข้าไปถามหาดูจ้ะ ดูเหมือน B2S สาขาที่มีมุมงานฝีมือใหญ่ๆ อย่างในเซ็นทรัลเวิลด์ก็มีขายนะ ลองถามดูค่ะ

      ถ้ามีโอกาสผ่านไปแถวพาหุรัด ร้านขายอุปกรณ์ตัดเย็บย่านนั้นมีขายแน่นอน

      ขออภัยอีกทีนะคะ ที่ตอบช้ามาาาาก

  2. พอดีเราส่งเมลไปอะค่ะ ช่วยแอดไลน์เราหน่อยได้มั้ยค่ะ ขอรบกวนหน่อยน่าาาาา > <

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s